ਚੋਂਦੀ ਅੱਖ .........ਗੀਤ / ਅਮਨਦੀਪ ਧਾਲੀਵਾਲ

ਆਪਣੇ ਵਤਨਾਂ ਤੋਂ ਆ ਗਏ ਚੁਗਣ ਦਾਣਾ ਪਾਣੀ ਪਰਦੇਸ ਦਾ
ਪਾਰ ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਰਹਿਕੇ ਵੀ, ਨਾ ਚੇਤਾ ਭੁਲਾਇਆ ਦੇਸ ਦਾ
ਕਦੇ ਭੁੱਲਣ ਨੀ ਦਿੱਤਾ ਮੈਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹਾਰਾਂ ਨੇ
ਅੱਖ ਚੋ ਪਈ ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਦਰਦ ਸੁਣਾਇਆ ਯਾਰਾਂ ਨੇ

ਵਿਚ ਮਹਿਫਲਾਂ ਉਤੋਂ ਉਤੋਂ ਹੱਸਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਕੇ ਯਾਰੋ ਮੈ ਸੀ ਵੇਖਿਆ
ਤੜਫਾਇਆ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀਆਂ ਮਾਰਾਂ ਨੇ
ਅੱਖ ਚੋ ਪਈ ਉਸ ਵੇਲੇ...

ਰੱਬ........ ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ


ਜਿਵੇਂ ਚਲਦਾ ਹੈ ਚੱਕਰ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦਾ 
ਕੋਈ ਸਵਰਗਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦਿਖ਼ਾਈ ਜਾਂਦਾ।
ਕੋਈ ਕੰਨਾਂ ਚ ਫੂਕ ਮਾਰ ਕੇ ਨਾਮ ਦਿੰਦਾ
ਕੋਈ ਅੱਖ਼ਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਰੱਬ ਦਿਖ਼ਾਈ ਜਾਂਦਾ।
ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ ਔਰਤ ਨਾਂ ਮੱਥੇ ਲ਼ੱਗੇ
ਕੋਈ ਬੈਠਾ ਜੱਸ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗਾਈ ਜਾਂਦਾ।
ਨੀਲੇ ਖ਼ਲਾਅ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੱਬ ਕਹਿ ਰਿਹਾ
ਕੋਈ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋਤਾਂ ਜਗਾਈ ਜਾਂਦਾ।
ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ ਰੱਬ ਕਣ-ਕਣ ਵਿੱਚ
ਕੋਈ ਗ੍ਰਹਿਸਤੀ ਬਾਣੇ ਚ ਸਮਝਾਈ ਜਾਂਦਾ।

ਕਵਿਤਾ........ ਨਜ਼ਮ / ਕਵਿਤਾ / ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ

ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣਾ ਕੋਈ ਸ਼ੁਗਲ ਨਹੀਂ ਹੈ
ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣਾ ਤਲਵਾਰ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ
ਸਮਤਲ ਕਰਨਾ ਹੈ ਟੋਇਆਂ ਟਿਬਿਆਂ ਨੂੰ
ਅੱਗ ਲਉਣਾ ਹੈ ਕਚਰੇ ਨੂੰ
ਸੰਭਾਲਣਾਂ ਹੈ ਰਾਹੀਆਂ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ
ਨਵੇਂ ਰਾਹ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ
ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ ਮਨੁਖਤਾ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਨੂੰ

ਕਵਿਤਾ ਲਿਖਣਾ ਕੋਈ ਸ਼ੁਗਲ ਨਹੀਂ ‘ਹੈ
ਜਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ
ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ ਧੜਕਦੇ ਦਿਲਾਂ ਦਾ
ਜਾਗਦੀ ਜ਼ਮੀਰ ਦਾ
ਸੂਚਕ ਹੈ ਤੁਰਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ
ਫਤਵਾ ਹੈ ਦੋਖੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ

ਪੰਜਾਬ ਵਹਿ ਗਿਆ……… ਗੀਤ / ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮੋਹੀ

ਝੁਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜੋ ਜੱਗ ਤੋਂ ਨਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਢਹਿ ਗਿਆ,
ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵਗਦੇ ਵਹਿਣ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਹਿ ਗਿਆ।

ਪਿੰਡ ਸ਼ਹਿਰ ਸਭ ਦਬੋਚ ਲਏ ਇਸ ਨਾ-ਮੁਰਾਦ ਨੇ,
ਘੁੱਗ ਵਸਦੇ ਘਰ ਸੀ ਜੋ ਕਦੇ ਹੁਣ ਬੇ-ਆਬਾਦ ਨੇ,
ਲ਼ੱਗਦਾ ਇਹਦੇ ਨਸੀਬ ਵਿੱਚ ਬਸ ਇਹੋ ਰਹਿ ਗਿਆ,
ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵਗਦੇ ਵਹਿਣ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਹਿ ਗਿਆ।

ਲੱਭਦੇ ਨਾ ਹੁਣ ਜਵਾਨ ਉਹ ਜੋ ਮੱਲਾਂ ਸੀ ਮਾਰਦੇ,
ਕਰਦੇ ਮਖੌਲਾਂ ਮੌਤ ਨੂੰ  ਤੇ ਸਿਦਕੋਂ ਨਾ ਹਾਰਦੇ,
ਛੱਡੀਆਂ ਖੁਰਾਕਾਂ ਘਰ ਦੀਆਂ ਤਾਂ ਹੀ ਤਾਂ ਰਹਿ ਗਿਆ,
ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵਗਦੇ ਵਹਿਣ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਹਿ ਗਿਆ।

ਇਸ਼ਕ.......... ਗੀਤ / ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ

ਮਾਏ ਨੀ ਅਸੀਂ ਇਸ਼ਕ ਕਮਾਵਣ ਚੱਲੇ
ਅਸੀਂ ਸੱਜਣਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਰੰਗੇ
ਸਾਨੂੰ ਲੋਕੀਂ ਆਖਣ ਝੱਲੇ

ਨੈਣੀਂ ਨੀਂਦਰ ਪੈਰੀਂ ਛਾਲੇ
ਤਨ ਮਨ ਸਾਡਾ ਯਾਰ ਹਵਾਲੇ
ਇਸ਼ਕ ਓਹਦਾ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਪੱਲੇ
ਮਾਏ ਨੀ ਅਸੀਂ ਇਸ਼ਕ ਕਮਾਵਣ ਚੱਲੇ

3 ਨਜ਼ਮਾਂ……… ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਐੱਸ.

ਜੇਕਰ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਤੁਰ ਪਏ ਹੋ
ਨਦੀਆਂ ਸੰਗ ਲਹਿਰ ਬਣ ਕੇ
ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਜਦ ਵੀ ਮੁੜਿਓ
ਤਾਂ ਮੁੜਿਓ ਇਕ ਸਾਗਰ ਬਣ ਕੇ
ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਹਰ ਵਕਤ ਉਹਦੇ
ਪੈਰਾਂ ’ਚ ਫੁੱਲ ਧਰਦੇ  ਰਹੇ
ਖੁੱਭੇ ਉਹ ਸੀਨੇ ਸਾਡੇ ’ਚ
ਲਿਸ਼ਕਦੇ ਖੰਜ਼ਰ ਬਣ ਕੇ
ਤਾਨ੍ਹੇ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਦੇ ਸੁਣੇ

ਰੁਸਵਾਈਆਂ........... ਗ਼ਜ਼ਲ / ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ

ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਰੁਸਵਾਈਆਂ ਸਭ ਯਾਦ ਨੇ
ਕੀਤੀਆਂ ਜੋ ਤੁਸਾਂ ਬੇਵਫਾਈਆਂ ਸਭ ਯਾਦ ਨੇ

ਆਪਣੇ ਹੀ ਦਿਲ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਹੰਢਾ ਲਈਆਂ
ਜੱਗ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਜੋ ਪਰਾਈਆਂ ਸਭ ਯਾਦ ਨੇ

ਜਿੰਦਗੀ ‘ਚ ਐਸ਼ਾਂ ਤੇ ਅਰਾਮ ਜਿਹੜਾ ਮਾਣਿਆ
ਵੱਡਿਆਂ ਜੋ ਕੀਤੀਆਂ ਕਮਾਈਆਂ ਸਭ ਯਾਦ ਨੇ

ਸੋਨੇ ਰੰਗੇ ਪਲ ਤੇ ਰੰਗੀਨ ਜਿਹੀਆਂ ਘੜੀਆਂ
ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਜੋ ਗਵਾਈਆਂ ਸਭ ਯਾਦ ਨੇ

ਚਾਨਣ........ ਗ਼ਜ਼ਲ / ਬਲਜੀਤ ਪਾਲ ਸਿੰਘ

ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੂਰਜ ਹੋਇਆ ਚਾਨਣ
ਕਿਰਨਾਂ ਵਿਚ ਪਰੋਇਆ ਚਾਨਣ

ਰਾਤ ਹਨੇਰੀ ਖਤਮ ਜਾ ਹੋਈ
ਬੂਹੇ ਆਣ ਖਲੋਇਆ ਚਾਨਣ

ਫੈਲੇ ਵਿੱਦਿਆ ਚਾਨਣ ਹੋਇ
ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋਇਆ ਚਾਨਣ

ਉਸਦੇ ਵਿਹੜੇ ਚਾਨਣ ਖਿੜਨਾ
ਜਿਸ ਰੂਹ ਅੰਦਰ ਬੋਇਆ ਚਾਨਣ

ਪਿਆਰ.......... ਗੀਤ / ਹਰਮੇਲ ਪਰੀਤ, ਜੈਤੋ

ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਉਣ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਜਾਵੇ ਆ,
ਜੇ ਕਿਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਤੂੰ ਕਰੇਂ।
ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਕਰ ਦੇਵਾਂ ਕੱਲਾ-ਕੱਲਾ ਸਾਹ,
ਜੇ ਕਿਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਤੂੰ ਕਰੇਂ।

ਸੱਸੀ, ਸੋਹਣੀ ਕਿਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹੀਰ ਲੱਗੇਂ ਤੂੰ,
ਮੇਰਿਆਂ ਖਵਾਬਾਂ ਦੀ ਤਾਬੀਰ ਲੱਗੇਂ ਤੂੰ,
ਦੇਖਾਂ ਤੇਰੇ ਵਿਚੋਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਖੁਦਾ,
ਜੇ ਕਿਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਤੂੰ ਕਰੇਂ।

ਤਲਾਸ਼........ ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਦਿਲਜੋਧ ਸਿੰਘ

ਚਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਿੱਠੀਆਂ ਲੱਗਣ
ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਤੂੰ ਵਸਦਾ
ਮਾਹੀ ਮੇਰਾ ਵੀ ਰੱਬ ਦੇ ਵਰਗਾ
ਆਪਣਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਦਸਦਾ
ਨੀਲ ਗਗਨ ਵਿਚ ਨਜ਼ਰ ਦੌੜਾਵਾਂ
ਕਿਸ ਸੀਮਾਂ ਤੱਕ ਦੇਖਾਂ
ਹਰ ਤਾਰਾ ਕੋਈ ਭੇਦ ਛੁਪਾਵੇ
ਮੇਰੇ ਹਾਲ ਤੇ ਹਸਦਾ
ਰੁੱਤਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ਬੋਆਂ ਵਿੱਚੋਂ
ਤੇਰੀ ਮਿਲਣੀ ਸੁੰਘਾਂ

ਤਿੜਕੀ ਹੋਈ ਦੀਵਾਰ........ ਗਜ਼ਲ / ਜਸ ਸੈਣੀ

ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੰਗ ਤੇ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ
ਅੰਤਰ ਮਿਟਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ, ਹੁਣ ਧੋਖੇ ਤੇ ਇਕਰਾਰ ਵਿੱਚ

ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਕਤਾਰਾਂ ਬੰਨੀ, ਬਿਰਖ ਪਏ ਨੇ ਸੋਚਦੇ
ਆਖਿਰ ਅਸੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹਾਂ, ਕਿਸਦੇ  ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ

ਗਿਲਾ ਨਾ ਕਰੀਂ ਕਦੇ, ਆਪਣੇ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਨਾ ਪੁੰਗਰਨ ਦਾ
ਪਿੱਪਲ ਵੀ ਉੱਗ ਪੈਂਦੇ ਨੇ, ਤਿੜਕੀ ਹੋਈ ਦੀਵਾਰ ਵਿੱਚ

ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਮੁੱਲ ਨਾ ਪਾਇਆ,  ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਆਰ ਦਾ
ਆਖਿਰ ਇਕ ਦਿਨ ਜਾ ਵਿਕੇ, ਉਸੇ ਦੇ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ

ਖ਼ੂਨਦਾਨ……… ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਪਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ “ਬੀਤ”

ਦਾਨਾਂ  ਵਿੱਚੋਂ  ਦਾਨ ਮਹਾਨ  ਬੰਦਿਆ ਉਹ ਹੈ ਖ਼ੂਨਦਾਨ
ਰੰਗ ਇਸ  ਦਾ ਇਕੋ ਹੈ  ਭਾਵੇਂ  ਬਦਲ ਜਾਵੇ ਇਨਸਾਨ

ਵੰਡਣ  ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ  ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ  ਕੁਦਰਤ ਉਹ ਮਹਾਨ
ਪੂਰਾ ਨਾ ਕੋਈ ਕਰ ਸਕਦਾ  ਲੈ  ਕੇ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਅਹਿਸਾਨ

ਟੁੱਟੀ ਤੰਦ  ਨੂੰ  ਜੋੜਨ   ਵਾਲਾ  ਪਾਰਸ  ਵਾਂਗ  ਮਹਾਨ
ਬਦਲ ਇਸ ਦਾ ਨਾ ਮਿਲਿਆ ਖੋਜਿਆ ਬਹੁਤ ਇਨਸਾਨ

ਲੱਕ 28 ਵਾਲੀ........ ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਸਤਵੰਤ ਗਰੇਵਾਲ

ਨਾ ਪਹਿਲਾ ਜਿਹਾ ਪੰਜਾਬ ਰਿਹਾ
ਤੇ ਨਾ ਬੋਹੜਾਂ ਦੀਆਂ ਉਹ ਛਾਵਾਂ
ਪੁੱਤ ਇਥੋਂ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਨੇ ਖਾ ਲਏ
ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਮਾਵਾਂ
ਹੁਣ ਸੋਚਣਾ ਛੱਡ ਦਿਓ
ਮੁੜ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਕੰਬੂਗੀ
ਦੱਸ ਲੱਕ 28 ਵਾਲੀ
ਕਿਵੇਂ ਨਲੂਆ ਜੰਮੂਗੀ...

ਜੇ……… ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਸਤਵਿੰਦਰ ਚਾਹਲ

ਜੇ ਪਿਆਰ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਹੁੰਦਾ
ਮੈਂ ਸੁਨਿਹਰੀ ਚੁਣਨਾ ਸੀ ਤੇਰੇ ਰੰਗ ਵਰਗਾ

ਜੇ ਪਿਆਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਹੁੰਦਾ
ਮੈਂ ਗੁਲਾਬ ਚੁਨਣਾ ਸੀ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ਬੋ ਵਰਗਾ

ਜੇ ਪਿਆਰ ਗੀਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ‘ਚ ਹੁੰਦਾ
ਮੈਂ ਲੋਕ ਗੀਤ ਚੁਨਣਾ ਸੀ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਵਰਗਾ

ਹੱਦ-ਬੰਦੀਆਂ.......... ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਪਰਮਜੀਤ ਗਰੇਵਾਲ

ਬੋਲੀ ਦੀਆਂ ਹੱਦ-ਬੰਦੀਆਂ
ਭਾਵੇਂ ਚੀਨ ਦੀ ਦੀਵਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਉਚੀਆਂ
ਪਰ ਮੁਹੱਬਤਾਂ ਨੇ ਸੱਚੀਆਂ
ਪਿਆਰ ਦੇ ਦੀਵੇ ਬਾਲ
ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰੁਸ਼ਨਾਵਾਂਗੇ
ਬਾਲ-ਮਨਾਂ ‘ਚੋਂ ਤੇਰ-ਮੇਰ ਹਟਾ

ਗੀਤ ਦੀ ਹੂਕ....... ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਕੇਹਰ ਸ਼ਰੀਫ਼

ਨਫਰਤ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਅੰਗਿਆਰੇ
ਕਈ ਪਾਸਿਉਂ ਵਰ੍ਹਦੇ
ਦਿਲ ਦੇ ਜਜ਼ਬੇ ਲੂਹੇ ਜਾਵਣ
ਚੈਨ ਨਾ ਰਹਿੰਦੇ ਸਿਰ ਦੇ

ਅਗਨੀ ਮਹਿਜ਼ ਭੁਲੇਖਾ ਹੋ ਗਈ
ਜਿੰਦ  ਬਣੀ  ਕਲਬੂਤ
ਵਕਤ ਦੇ ਮੋਢੇ ਸੂਲ਼ੀ ਟੰਗੀ
ਮੱਥੇ  ਵਿਚ  ਤਾਬੂਤ ।

ਯਾਦ........ ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਅਮਰਜੀਤ ਵਿਰਕ

ਅੱਜ ਬੜੀ ਦੇਰ ਬਾਦ, ਭੁੱਲੀ ਵਿਸਰੀ ਯਾਦ ਆਈ
ਚੇਤੇ ਕਰ ਕਰ ਚੇਤਾ, ਨੈਣਾਂ ਨੇ ਝੜੀ ਹੰਝੂਆਂ ਦੀ ਲਾਈ
ਯਾਦ ਬੜੀ ਆਈ ਉਸਦੀ, ਬਚਪਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ
ਨਿੱਤ ਨਵੀਂ ਫਰਾਕ ਲਿਆ ਕੇ ਸੁਹਣਾ ਪੁੱਤ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ
ਕਾਲਾ ਟਿੱਕਾ ਲਾ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ ਦੇ, ਕਹਿ ਮੱਥਾ ਉਹ ਚੁੰਮ ਲੈਂਦੇ ਸੀ
ਡੈਡੀ ਡੈਡੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ, ਨਜ਼ਾਰੇ ਬੜੇ ਹੀ ਲੈਂਦੇ ਸੀ

ਹੋਲੀ……… ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਮਲਕੀਅਤ "ਸੁਹਲ"

ਰੰਗਾਂ ਭਰਿਆ ਹਰ ਘਰ ਵਿਹੜਾ,
ਸੱਭ ਨੇ ਖੇਡੀ ਹੋਲੀ ।
ਭੰਗੜਾ ਪਾਉਂਦੇ ਨੱਚਦੇ ਗਾਉਂਦੇ,
ਢੋਲ ਵਜਾਉਂਦੇ ਢੋਲੀ ।

ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਪਿਆਰਾ,
ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗੇ।
ਹਰ  ਟੋਲੀ ਦੇ  ਰੰਗ  ਨਿਆਰੇ,
ਨੀਲੇ, ਪੀਲੇ, ਬੱਗੇ ।

ਭੈਣ ਭਰਾ ਦੀ ਵਾਰਤਾ......... ਸਾਬ ਰਾਏ ਅਤੇ ਗੁਰਨੂਰ ਗਗਨ

ਗੁਰਨੂਰ: ਵੀਰੇ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਜਾਂਵਾਂ ਬਲਿਹਾਰੀ
ਭੈਣ ਜਾਵੇ ਅੱਜ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ,
ਕਿੰਨੀ ਸੋਹਣੀ ਤੂੰ ਦਸਤਾਰ ਸਜਾਈ ਆ
ਲੜੀ ਮੋਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਵੀ ਉਪਰ ਲਾਈ ਆ...

ਸਾਬ: ਹਾਂ ਭੈਣੇ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਬੜਾ ਚਾ ਏ
ਆਪਣੇ ਵੀਰੇ ਦਾ ਜੋ ਵਿਆਹ ਏ,
ਤੂੰ ਵੀ ਤੇ ਦੇਖ ਕਿੱਦਾਂ ਸਜੀ ਫਿਰਦੀ ਆਂ
ਪਰੀ ਬਣ ਭੱਜੀ ਫਿਰਦੀ ਆਂ...

ਮਾਘ........ ਕਾਵਿ ਕਲੰਡਰ / ਸੁਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੁੰਨੜ


ਕੱਕਰ ਕੋਰਾ ਕਹਿਰ ਦਾ, ਮਹੀਨਾ ਚੜ੍ਹਿਆ ਮਾਘ,
ਬੁੱਕਲ ਦੇ ਬਿਨ ਨਾ ਸਰੇ, ਨਾ ਸੁੱਤਿਆਂ ਨਾ ਜਾਗ।

ਦਸ ਦਸ ਦਿਨ ਧੁੰਦ ਨਾ ਮਿਟੇ, ਲੱਗੇ ਪੈਂਦੀ ਭੁਰ,
ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਨਾ ਦਿਸਦਾ, ਕੀ ਦਿਸਣਾ ਹੈ ਦੂਰ।

ਮੂੰਹ ਹੱਥ ਧੋ ਕੇ ਸਾਰਦੇ, ਪੰਜ ਇਸ਼ਨਾਨੇ ਕਰਨ,
ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਤਿੜਕਣ ਠੰਡ ਨਾ, ਹੋਰ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਠਰਨ।

ਕਾਲਾ ਲੇਖਾ.......... ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ‌‌ਦ‌ਿਲਜੋਧ ਸਿੰਘ

ਇਸ ਜੀਵਨ  ਦਾ ਕੀ ਸੀ ਆਦ‌ਿ
ਇਸ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਤ ਭਲਾ  ਕੀ
ਸੁਭਾ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਗਮ ਨੂੰ ਚੱਟਦਾ
ਜੀਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰੇ  ਇਨਸਾਨ

ਕੱਲ ਦਾ ਜੀਵਨ ਕਿਸ ਦੇ ਲੇਖੇ
ਅੱਜ ਦਾ ਜੀਵਨ ਕਿਸ ਨੂੰ ਅਰਪਨ
ਇਹ ਬੇਮਕਸਦ ਉਮਰ ਦਾ ਲੇਖਾ
ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ ਕੱਲ ਪਰਵਾਣ

ਔਰਤ……… ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਘਾਇਲ

ਵਾਂਗ ਦੀਵੇ ਦੇ ਜਲਦੀ ਏਂ ਤੂੰ,
ਹਨੇਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਤੁਫ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ,
ਵਾਂਗ ਰੁੱਖ ਦੇ ਸੜਦੀ ਏਂ ਤੂੰ,
ਧੁੱਪ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਛਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੀ।

ਚਾਨਣ ਕਰਦੀ ਏਂ ਚਾਰ ਚੁਫ਼ੇਰੇ,
ਦੂਰ ਭਜਾਉਂਦੀ ਏਂ ਤੂੰ ਹਨੇਰੇ,
ਫਿਰ ਵੀ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ,
ਧੀ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਮਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਵਾਂਗ ਰੁੱਖ ਦੇ ਸੜਦੀ ਏਂ ਤੂੰ,
ਧੁੱਪ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਛਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਵੀ।

ਉਦਾਸੀ……… ਗੀਤ / ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਮਠਾੜੂ

ਅੱਜ  ਬੁਰਾ ਨਾ ਮੰਨੋਂ ਜਨਾਬ, ਦਿਲ ਉਦਾਸ ਹੈ,
ਕਹੀ ਸੁਣੀ ਕਰ ਦਿਉ ਮਾਫ, ਦਿਲ ਉਦਾਸ ਹੈ।

ਜਦ ਜ਼ੁਲਮ ਹੋਵੇ  ਮਜ਼ਲੂਮ ਤੇ,  ਇਹ ਨਾ ਸਹੇ,
ਕੋਈ  ਸੁਣੇ  ਜਾਂ ਨਾ ਸੁਣੇ, ਇਹ ਅਪਣੀ ਕਹੇ,
ਨਾ  ਜਾਵੋ  ਇਹਦੀ  ਫੋਕੀ  ਮੁਸਕਾਨ ਤੇ ਯਾਰੋ,
ਇਹਦੇ ਅੰਦਰ ਦੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ, ਦਿਲ ਉਦਾਸ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬੀ......... ਗੀਤ / ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਮਠਾੜੂ

ਮਿੱਠੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ  ਜੀਹਦੀ  ਟੌਹਰ ਏ ਨਵਾਬੀ,
ਪਾਪਾ ਮੈਂ ਵੀ ਚਾਹੁੰਨਾ ਹੁਣ  ਸਿੱਖਣੀ ਪੰਜਾਬੀ।

ਪੈਂਤੀ  ਅੱਖਰਾਂ  ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਯਾਦ ਕਰਨਾ,
ਫੇਰ  ਲਗਾਂ  ਮਾਤਰਾਂਵਾਂ  ਦਾ  ਹਿਸਾਬ   ਕਰਨਾ,
ਸਦਾ ਰੱਖੂੰਗਾ ਧਿਆਨ  ਕਿਤੇ ਹੋ ਜੇ ਨਾ ਖਰਾਬੀ,
ਪਾਪਾ ਮੈਂ  ਵੀ  ਚਾਹੁੰਨਾ ਹੁਣ  ਸਿੱਖਣੀ ਪੰਜਾਬੀ।

ਨਵਾਂ ਹੀ ਕੁਝ ਕਰ ਦਿਖਾਈਏ......... ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਮੁਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਘੱਗ

ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਨਵਾਂ ਹੀ  ਕੁਝ ਕਰ ਦਿਖਾਈਏ
ਮਿਲ ਬੈਠਣ ਦੀ ਜੁਗਤੀ ਸਿਖ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆ ਘਰ ਵਸਾਈਏ

ਮੰਡੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਮਾਲ ਰੁਲੇ ਨਾਂ, ਪੂਰੀ ਕੀਮਤ ਮਿਲੇ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ
ਅੰਨਦਾਤਾ ਵੀ ਹੋ ਜਾਏੇ ਸੌਖਾ, ਖੀਸਾ ਉਸ ਦਾ ਭਰ ਦਿਖਾਈਏ

ਲੀਪ ਦਾ ਸਾਲ ਤੇ ਚੋਣਾਂ ਵੀ ਨੇ, ਲੀਪ ਜਿਹਾ ਨਾ ਚੁਣ ਲਈਂ ਬੰਦਾ
ਪਾਰਟੀ ਜੱਕੜ ਤੋਂ ਉਚੇ ਉਠ ਕੇ, ਚੁਣ ਕੇ ਕੋਈ ਨਰ ਬਿਠਾਈਏ

ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਆਗੂ ’ਤੇ ਰਿਸ਼ਵਤ ਖੋਰਾਂ, ਨੱਥ ਹੈ ਇਕ ਦਿਨ ਪਾਉਣੀ ਪੈਣੀ
ਤਕੜਾ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਦਾ ਦਰ ਦਿਖਾਈਏ

ਅਰਜ਼......... ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਪਵਨ ਕੁਮਾਰ (ਇਟਲੀ)

ਹੇ ਭਗਵਾਨ... ਪ੍ਰਭੂ ਜੀ
ਮੇਰੇ ਰਾਮ ਜੀਓ... ਮੇਰੇ ਖੁਦਾ... ਮੇਰੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ
ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਚ ਆਇਆ ਹਾਂ...
ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ
ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਪੂਛੋਂ ਫੜ ਕੇ ਹਾਥੀ ਘੁਮਾਓਣੇ ਨੇ
ਅਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਰੂਹਾਨੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਈ ਹੈ
ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ ਸਤਾਏ
ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਘੱਲਿਆ
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਦੋ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ।

ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ.......... ਗੀਤ / ਰਾਣਾ ਅਠੋਲਾ (ਇਟਲੀ)

ਸਾਰਾ ਜੱਗ ਖੁਸ਼ੀ ‘ਚ ਨਚਾਈਂ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ
ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਲਿਆਈ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ

ਹਰ ਦੇਸ਼ ਪਾਵੇ ਤਾਣੇ ਪਿਆਰ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਦੇ
ਮੁਕ ਜਾਣ ਯੱਭ ਦਾਤਾ ਗੋਲੀਆਂ ਤੇ ਬੰਬਾਂ ਦੇ,
ਨਜ਼ਰ ਸਵੱਲੀ ਸਭ ‘ਤੇ ਪਾਈਂ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ
ਨਵਾਂ ਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਲਿਆਈ ਸੱਚੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ

ਇਕ ਸਚ......... ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਦਿਲਜੋਧ ਸਿੰਘ

ਲੋਕ ਬਿਗਾਨੇ ਅਵਾਜ਼ ਵੀ ਮਾਰੀ
ਕਿਸੇ ਨਾ ਮੁੜ ਕੇ ਤੱਕਿਆ

ਕਦਮ ਕਦਮ ਤੇ ਖੜੀ ਉਡੀਕਾਂ
ਆਖਿਰ ਜਿਉੜਾ ਥੱਕਿਆ

ਚੰਨ  ਚਾਨਣੀ ਫਿੱਕੀ  ਫਿੱਕੀ
ਬਦਲਾਂ ਨੇ ਚੰਨ  ਢੱਕਿਆ

ਇਕ ਇਕ ਤਾਰਾ ਨਜ਼ਰ ਚੁਰਾਵੇ
ਤਕ ਤਕ ਮੈਨੂੰ  ਅੱਕਿਆ

ਜਰੂਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ........ ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਅਮਰਜੀਤ ਵਿਰਕ

ਅਸੀਂ ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਦੂਰ ਜਿੰਨੇ
ਹੋਈਏ ਦਿਲ ਤੋਂ ਵੀ ਦੂਰ
ਇਹ ਜਰੂਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ

ਜਿੰਨੇ ਕਰੀਬ ਹੋ ਤੁਸੀਂ ਦਿਲ ਦੇ
ਅਸੀਂ ਆਈਏ ਉਤਨਾ ਹੀ ਕਰੀਬ
ਇਹ ਜਰੂਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ

ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਤੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ........ ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸਿੱਧੂ

ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਸੱਦ ਕੋਲ ਪੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਦੇ ਗੋਦ ਬਿਠਾਵਦੀ ਏ।
ਨਾਲ ਲਾਡ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਫੇਰੇ ਮੁਖ ਲਾਲਾਂ ਦੇ ਨੂੰ ਪਈ ਨਿਹਾਰਦੀ ਏ।

ਬੋਲ ਮੁਖ ਚੋਂ ਆਖਦੀ ਸੁਣੋ ਸੇ਼ਰੋ ਅੱਜ ਫੇਰ ਕਚਿਹਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਵਣਾ ਏ,
ਜਿਹੜੀ ਰੀਤ ਤੁਰੀ ਘਰ ਆਪਣੇ ਚ ਉਸ ਰੀਤ ਤਾਈਂ ਤੁਸੀ ਪੁਗਾਵਣਾ ਏ।

ਤੁਹਾਡੇ ਦਾਦਾ ਦੇ ਦਾਦਾ ਜੀ ਲਾਹੌਰ ਅੰਦਰ ਤੱਤੀ ਤਵੀ ਤੇ ਆਸਣ ਲਾ ਲਿਆ ਸੀ,
ਉਹ ਤਾਂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਰਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਥਿੜਕੇ ਜ਼ਾਲਮ ਰੇਤ ਤੱਤੀ ਸੀਸ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ........... ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਰਾਏ, ਇੰਗਲੈਂਡ

ਆਜਾ ਵੇ ਮੁੜ ਆ ਵਤਨਾਂ ਨੂੰ, ਆਜਾ ਵੇ ਮੁੜ ਆ ਵਤਨਾਂ ਨੂੰ!
ਤੈਨੂੰ ਵਾਜਾਂ ਮਾਰਦੀ ਮਾਂ, ਵੇ ਮੁੜ ਆ ਵਤਨਾਂ ਨੂੰ!

ਪੁੱਤਰ ਤੁਰ ਗਏ ਪ੍ਰਦੇਸਾਂ ਨੂੰ, ਸੁੰਨੀਆਂ ਕਰ ਗਏ ਰਾਹਵਾਂ!
ਹੁੱਬਕੀ ਹੁੱਬਕੀ ਮਮਤਾ ਰੋਵੇ, ਵਾਜਾਂ ਮਾਰਨ ਮਾਂਵਾਂ!
ਗਲੀਆਂ ਵਿਹੜੇ ਖਾਲੀ ਖਾਲੀ ਭਾਂ ਭਾਂ ਕਰਨ ਗਰਾਂ!
ਵੇ ਮੁੜ ਆ ਵਤਨਾਂ ਨੂੰ....

ਉੱਜੜ ਜਾਂਦੀ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਹਰੀ ਭਰੀ ਫੁਲਵਾੜੀ ਵੇ!
ਮੱਲੋ ਮੱਲੀ ਬਣ ਬੈਂਹਦਾ ਏ, ਹਰ ਗਾਲ੍ਹੜ ਪਟਵਾਰੀ ਵੇ!
ਗਜ਼ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਰੱਸੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਣਦਾ ਫਿਰਦਾ ਥਾਂ!
ਵੇ ਮੁੜ ਆ ਵਤਨਾਂ ਨੂੰ....

ਕੁੜੀਓ ਪਾਉ ਕਿੱਕਲੀ……… ਗੀਤ / ਮਲਕੀਅਤ ਸੁਹਲ

ਗਿੱਧੇ 'ਚ ਪੰਜਾਬਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ
ਕੁੜੀਓ ਪਾਓ ਕਿੱਕਲੀ
ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਵਿਰਸਾ ਮਹਾਨ
ਕੁੜੀਓ ਪਾਓ ਕਿੱਕਲੀ

ਖੇਡਿਆ ਸਟਾਪੂ ਨਾਲੇ ਖੇਡੀਆਂ ਨੇ ਗੀਟੀਆਂ
ਲੁਕਣ-ਲੁਕਾਈ ਖੇਡੀ, ਲਾ-ਲਾ ਕੇ ਮੀਟੀਆਂ
ਗਿੱਧੇ ਵਿਚ ਲੱਕ ਹਿਲੂ, ਬਣ ਕੇ ਕਮਾਨ
ਕੁੜੀਓ ਪਾਓ ਕਿੱਕਲੀ।
ਗਿੱਧੇ 'ਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ...

ਹੁਸਨ-ਕਟਾਰ……… ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਘਾਇਲ

ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਮੇਰੇ ਕਿਨਾਰਾ ਸੀ,
ਅਚਾਨਕ ਆਇਆ ਇੱਕ ਤੁਫਾਨ,
ਕਿਸ਼ਤੀ ਮੇਰੀ ਡਗਮਗਾਈ,
ਦਿਲ ‘ਚ ਰਹਿ ਗਏ ਦਿਲ ਦੇ ਅਰਮਾਨ।

ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ,
ਅਜਿਹਾ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸੋਚਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ,
ਪਰ ਤਦ ਤੱਕ ਲੁੱਟ ਚੁੱਕੇ ਸੀ,
ਜਦੋਂ ਆਇਆ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ।

ਐਤਵਾਰ……… ਨਜ਼ਮ ਕਵਿਤਾ / ਮਲਕੀਅਤ "ਸੁਹਲ"


ਥੱਕੇ-ਟੁੱਟੇ ਹੰਭੇ ਹਾਰੇ, ਦਿਨ ਆਇਆ ਐਤਵਾਰ
ਛੁੱਟੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਹੈ ਜਾਣਾ, ਆਪਾਂ ਗੁਰੂਦੁਆਰ

ਸੋਹਣੇ-ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣੇ ਤੇ ਟੌਹਰ ਹੋਏਗਾ ਪੂਰਾ
ਮੁੱਛ-ਮਰੋੜ ਤੇ ਫਿਕਸੋ ਲਾ ਕੇ, ਰੰਗ ਚੜ੍ਹੇਗਾ ਗੂੜ੍ਹਾ

ਸੁੱਖ਼ਣਾ ਲਾਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਾਉਣੀ, ਸੌ ਦਾ ਨੋਟ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ
ਮੇਲੇ ਵਿਚੋਂ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਲਿਆਉਣਾ ਜਹਾਜ਼ ਖ਼ਿਡਾਉਣਾ

ਫਰੀ ਦਾ ਲੰਗਰ ਛਕਣਾਂ ਉਥੋਂ ਤੇ ਨਾਲੇ ਚਾਹ-ਪਕੌੜੇ
ਮੇਲੇ ਦੇ ਵਿਚ ਫਿਰਨਾ ਆਪਾਂ, ਹੋ ਕੇ ਚੌੜੇ-ਚੌੜੇ

ਅਣਖ ਮਾਰਤੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ…… ਗੀਤ / ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮੋਹੀ

ਹੱਕ ਸੱਚ ਦੀ ਖਾਤਿਰ ਜੋ ਸੂਲੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੀ,
ਗਊ ਗਰੀਬ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਕੰਧ ਬਣਕੇ ਖੜ੍ਹਦੇ ਸੀ,
ਕੌਣ ਸੁਣਾਊ ਗੱਲ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਮਰਦ ਦਲੇਰਾਂ ਦੀ,
ਅਣਖ ਮਾਰਤੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ।

ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੇ ਵਾਰਿਸ ਹੁਣ ਨਾ ਇਹ ਕਹਾਉਂਦੇ ਨੇ,
ਖੋਹਣ ਪਰਸ ਤੇ ਗਲ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਚੈਨੀ ਲਾਹੁੰਦੇ ਨੇ,
ਕੀੜੀ ਤੋਂ ਖੋਹ ਦਾਣਾ ਖਾਵਣ ਵਾਲੇ ਬਟੇਰਾਂ ਦੀ,
ਅਣਖ ਮਾਰਤੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ।

ਅਰਸ਼ ਤੋਂ ਰਿਦਮ ਤੱਕ………. ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਬਸਰਾ ਮੈਲਬੌਰਨ

ਉਸਦਾ ਨੰਗੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ,
ਘਾਹ ‘ਤੇ ਪਈ ਤਰੇਲ ਦੇ ਤੁਪਕਿਆਂ ਤੇ,
ਪੋਲੇ-ਪੋਲੇ ਟਿਕਾਉਣਾ,
ਯਾਦ ਹੈ ।

ਉਡਦੀਆਂ ਤਿੱਤਲੀਆਂ ਪਿੱਛੇ ਦੋੜਨਾ,
ਤੋਰੀਏ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗੂੰ,
ਮੁਸਕਰਾਉਣਾ,
ਯਾਦ ਹੈ।

ਫੱਤੂ ਬਨਾਮ ਪਰਵਾਸੀ.......... ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਕੁਲਦੀਪ ਢੀਂਡਸਾ

ਗ਼ਹਿਣੇ ਵੇਚ ਕੇ ਪਿੰਡ ਜ਼ਗੀਰ ਕੁਰ ਦੇ,
ਪਾ ਪਿਉ ਦਾਦੇ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਗਹਿਣੇ।
ਕਰਕੇ ਨੋਟ ਇੱਕਠੇ ਲੱਕ ਬੰਨ ਤੁਰਿਆ,
ਫੱਤੂ ਆਣ ਮਿਲਿਆ ਏਜੰਟ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਸਹਿਣੇ।

ਮਿਲਿਆ ਵਿਜ਼ਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਚਾਅ ਚੜ੍ਹਿਆ,
ਲੱਗਾ ਸੁਪਣੇ ਨਵੇਂ ਸਜਾਉਣ ਪ੍ਰਾਣੀ।
ਕਹਿਣ ਲੋਕ ਵੀ ਸਵਰਗ ਦੇ ਲਵੇ ਝੂਟੇ,
ਵਤਨੋ ਟੱਪ ਕੇ ਗਿਆ ਜੋ ਸੱਤ ਪਾਣੀ।

ਬਾਕੀ........ ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਸੰਭਵ ਸ਼ਰਮਾ

ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਤੇਰਾ ਤੇ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸੀ ਲਿਖਿਆ
ਮੋੜਨੀ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਕਿਤਾਬ ਬਾਕੀ ਹੈ

ਜੋ ਰਾਤਾਂ ਆ ਸੁਪਨਿਆਂ 'ਚ ਜਗਾਇਆ
ਲੈਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਬਾਕੀ ਹੈ

ਕਿੱਥੇ ਤੂੰ ਕਰ ਗਈ ਵਾਪਸ ਮੇਰੀਆਂ ਸਭ ਅਮਾਨਤਾਂ'
ਪਹਿਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤੇ ਦਿੱਤਾ ਗੁਲਾਬ ਬਾਕੀ ਹੈ

ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ......... ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਦਿਲਜੋਧ ਸਿੰਘ

ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਚੰਨ ਡੁਸਕਿਆ
ਜਦ ਇਕ ਤਾਰਾ ਟੁੱਟਿਆ
ਪੂਰਾ ਚੰਨ ਪਰ ਰਾਤ ਹੈ ਕਾਲੀ
ਕਿਸਦਾ ਰੱਬ ਹੈ ਰੁੱਸਿਆ

ਨਾਂ ਦਿਲ ਦੀ ਕੋਈ ਗਲ ਹੀ ਕੀਤੀ
ਨਾਂ ਚੁੱਪ 'ਚੋਂ ਲੱਭੇ ਮੋਤੀ
ਹਾਰ-ਜੀਤ ਬੇ-ਮਤਲਬ ਗਾਥਾ
ਜਦ ਉਮਰ ਨੇ ਲੇਖਾ ਪੁੱਛਿਆ

ਸੀਟਾਂ ਦਾ “ਸੰਤ ਕੋਟਾ”.......... ਕਾਵਿ ਵਿਅੰਗ / ਤਰਲੋਚਨ ਸਿੰਘ ਦੁਪਾਲਪੁਰ

ਚਾਰੋਂ ਤਰਫ਼ ਹੀ ਜਾਲ਼ ਵਿਛਾਈ ਬੈਠੇ
ਬੰਦਾ ਬਚੇ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ।

ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕੀ ਸਾਧ ਜਾਂ ਚੋਰ ਨੇ ਇਹ ?
ਸ਼ਕਲਾਂ ਮੋਮਨਾ ਜੈਸੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ।

ਬੁੱਧੂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਿਰਤ ਕੁਰਬਾਨ ਹੁੰਦੀ
ਡੇਰੇ ਦਾਰਾਂ ਦੇ ਮਹਿਲ-ਅਟਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ।

ਉਮੀਦਾਂ.......... ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਅਮਨਦੀਪ ਧਾਲੀਵਾਲ

ਵੇਖ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਮੈ ਦਿਲ ਪੱਥਰ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ
ਉਹਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਹਰ ਇਕ ਪਲ ਮਿਟਾ ਲਿਆ ਸੀ
ਤੱਕ ਤੱਕ ਉਹਦੇ ਰਾਹਵਾਂ ਨੂੰ, ਸੀ ਅੱਖੀਆਂ ਥੱਕ ਗਈਆਂ
ਵਾਪਸ ਉਹਦੇ ਆਉਣ ਦੀਆਂ, ਅੱਜ ਫੇਰ ਉਮੀਦਾਂ ਜਾਗ ਪਈਆਂ...

ਸਭ ਕੁਝ ਭੁਲਾਤਾ ਸੀ ਮੈਂ, ਇਕ ਆਸ ਛੋਟੀ ਜੀ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ
ਦਰਦ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਕਮਲੀ, ਆਪੇ ਹੀ ਬਸ ਸਹਿ ਗਈ ਸੀ
ਵੇਖ ਤੇਰੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ, ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਵੀ ਅੱਕ ਗਈਆਂ
ਵਾਪਸ ਉਹਦੇ ਆਉਣ ਦੀਆਂ...

ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਤ......... ਗ਼ਜ਼ਲ਼ / ਮਨਜੀਤ ਪੁਰੀ

ਇਹ ਡੁੱਬਦੇ ਸੂਰਜਾਂ ਤੋਂ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਤ ਮੰਗ ਲਈਏ।
ਚਲੋ ਜ਼ਹਿਨੀ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚਾਨਣ ‘ਚ ਰੰਗ ਲਈਏ।

ਅਸੀਂ ਵੀ ਮੁਰਦਿਆਂ ਜਿਸਮਾਂ ‘ਚੋਂ ਤੱਤੀ ਰੱਤ ਲੱਭਦੇ ਹਾਂ,
ਤੇ ਵਹਿੰਦੇ ਖੂਨ ਕੋਲੋਂ ਦੀ ਬਚਾ ਕੇ ਅੱਖ ਲੰਘ ਲਈਏ।

ਉਹ ਲੈ ਕੇ ਕੁਰਸੀਆਂ। ਵੋਟਾਂ ਤੇ ਫੜ ਕੇ ਨੋਟ ਕਹਿ ਉੱਠੇ,
ਚਲੋ ਵਿਹਲੇ ਹਾਂ ਕੋਈ ਮਨਸੂਰ ਹੀ ਸੂਲੀ ‘ਤੇ ਟੰਗ ਲਈਏ।

ਸ਼ੈਆਂ……… ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਪਰਨਦੀਪ ਕੈਂਥ

ਕਿਊਂ
ਕੁਝ ਸ਼ੈਆਂ
ਸਧਾਰਨ ਹੋ ਕੇ
ਵੀ
ਅਸਧਾਰਨ
ਹੁੰਦੀਆਂ
ਨੇ?-

ਪਤਾ ਨਹੀਂ
ਕੀ
ਉਥਲ-ਪੁਥਲ
ਮੱਚੀ ਰਹਿੰਦੀ
ਹੈ
ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ
ਆਪਣੇ ਹੀ
ਉਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ
ਅੰਦਰ-

ਰੂਹਾਂ ਦਾ ਮੰਥਨ……… ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਪਰਨਦੀਪ ਕੈਂਥ

ਦੋ
ਰੂਹਾਂ ਦਾ ਮੰਥਨ
ਹੋਇਆ-

ਜਨਮ ਲਿਆ
ਆਸ ਨੇ-

ਆਸ ਚੜ
ਗਈ
ਖਜੂਰ ਤੇ-

ਲੱਖਾਂ ਲਾ ਕੇ ਕਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ………… ਗੀਤ / ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮੋਹੀ

ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੀ ਖੀਵੇ ਮਾਪੇ ਪੁੱਤ ਪੜ੍ਹਣ ਲਈ ਚੱਲੇ,
ਲੱਖਾਂ ਲਾ ਕੇ ਕਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਰਿਜ਼ਕ ਫੇਰ ਨਹੀਂ ਪੱਲੇ।

ਬਚਪਨ ਵਾਲੀ ਸਾਰ ਰਹੀ ਨਾ ਰਹੇ ਟਿਊਸ਼ਨਾਂ ਲਾਉਂਦੇ,
ਪੜ੍ਹ ਲਿਖ ਕੇ ਹੀ ਬਣੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮਾਪੇ ਸੀ ਸਮਝਾਉਂਦੇ,
ਮੰਮੀ- ਡੈਡੀ ਕਰਨ ਨੌਕਰੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਕੱਲੇ,
ਲੱਖਾਂ ਲਾ ਕੇ ਕਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਰਿਜ਼ਕ ਫੇਰ ਨਹੀਂ ਪੱਲੇ।

ਪੁੱਤਾਂ ਖਾਤਰ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਧੀਆਂ ਕਤਲ ਕਰਾਉ ਨਾ……… ਗੀਤ / ਬਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮੋਹੀ

ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਭੁੱਲਕੇ ਲੋਕੋ ਮੱਥਾ ਲਾਉ ਨਾ,
ਪੁੱਤਾਂ ਖਾਤਰ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਧੀਆਂ ਕਤਲ ਕਰਾਉ ਨਾ।

ਐਵੇਂ ਬਣੋ ਨਾ ਨਾਦਾਨ, ਦਿੱਤਾ ਨਾਨਕ ਨੇ ਗਿਆਨ,
ਕਾਹਨੂੰ ਆਖਦੇ ੳ ਮੰਦਾ ਜੀਹਨੇ ਜੰਮੇ ਨੇ ਰਾਜਾਨ,
ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੀ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਭੁਲਾਉ ਨਾ,
ਪੁੱਤਾਂ ਖਾਤਰ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਧੀਆਂ ਕਤਲ ਕਰਾਉ ਨਾ। 

ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ, ਇਹ ਤਾਂ ਘਰ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ,
ਵਿਹੜੇ ਬਾਬਲੇ ਦੇ ਆਉਣ ਇਹ ਤਾਂ ਬਣ ਕੇ ਬਹਾਰ,
ਬਖਸ਼ੀ ਦਾਤ ਜੋ ਦਾਤੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਉ ਨਾ,
ਪੁੱਤਾਂ ਖਾਤਰ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਧੀਆਂ ਕਤਲ ਕਰਾਉ ਨਾ। 

ਤੇਰੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨਾਂ......... ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਦਿਲਜੋਧ ਸਿੰਘ

ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਬਹਿਕੇ ਮੈਂ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸੰਗ ਚੰਨਾਂ
ਦੇਂਦੀ ਤੇਰੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਹਾਂ ਲੋਰੀਆਂ

ਧੋ ਧੋ ਕੇ ਨੈਣਾਂ ਦੇ ਗਲੇਡੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੇ ਮੈਂ
ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਗੋਰੀਆਂ

ਪਿੰਡ ਤੇਰਾ ਜਿਥੋਂ ਮੇਰੀ ਨੀਝ ਕੁਝ ਟੋਲਦੀ ਏ
ਜਿਸਦੇ ਦੁਵਾਲੇ ਹੀ ਮੈਂ ਰੀਝਾਂ ਕੁਝ ਜੋੜੀਆਂ

ਲੱਭ ਸੂਰਜਾਂ ਨੂੰ ਅਰਸ਼ 'ਚੋਂ......... ਗ਼ਜ਼ਲ / ਅਮਰਜੀਤ ਟਾਂਡਾ (ਡਾ.)

ਲੱਭ ਸੂਰਜਾਂ ਨੂੰ ਅਰਸ਼ 'ਚੋਂ ਘਰੀਂ ਵਿਛ ਗਈ ਹੈ ਗਹਿਰ
ਰਾਤ ਦਿਨ ਸੀ ਘੁੱਗ ਵਸਦਾ ਧੁਖ਼ ਪਿਆ ਮੇਰਾ ਸ਼ਹਿਰ

ਕਿੱਥੋਂ ਲਿਆਵਾਂ ਮੁੰਦਰਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਭਦਾ ਟਿੱਲਾ ਨਾ ਨਾਥ
ਸਨ ਰੁਮਕਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਜਿੱਥੇ ਤੌਖਲੇ ਓਥੇ ਹਰ ਪਹਿਰ

ਬਲਦੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਜਿੱਥੇ ਇਜ਼ਾਜਤ ਹੈ ਮਰਨ ਦੀ
ਕਿੰਜ਼ ਸੌਣਗੀਆਂ ਪੌਣਾਂ ਜਿੱਥੇ ਪਲ ਪਲ ਉੱਗਦਾ ਕਹਿਰ

ਸ਼ਰਾਬ.......... ਨਜ਼ਮ/ਕਵਿਤਾ / ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਘਾਇਲ

ਹਾਸਾ ਜਿਹਾ ਆਉਦਾ ਏ,
ਜੇ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਏ,
ਮੈਂ ਹਾਂ ਬੁਰੀ, ਮੈਂ ਹਾਂ ਖ਼ਰਾਬ,
ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਸੋਚਿਆ ਜਨਾਬ,
ਮੈਂ ਹਾਂ ਸ਼ਰਾਬ, ਮੈਂ ਹਾਂ ਸ਼ਰਾਬ!

ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕੋਲ ਨਾ ਜਾਂਦੀ,
ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫੜਕੇ ਨਾ ਲਿਆਉਂਦੀ,
ਜਿਸ ਦੀ ਰੂਹ ਪੀਣ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ,
ਬੱਸ, ਬੋਤਲ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਲ ਕਰਾਉਂਦੀ,
ਦੋ ਘੁੱਟ ਲਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ,
ਸਾਰੇ ਸਮਝਣ ਰਾਜਾ ਨਵਾਬ,
ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਸੋਚਿਆ ਜਨਾਬ,
ਮੈਂ ਹਾਂ ਸ਼ਰਾਬ, ਮੈਂ ਹਾਂ ਸ਼ਰਾਬ !